Terbeschikkingstelling van arbeid versus statement of work: het verschil voor onze eigen beoordeling

Waarom dit verschil belangrijk is voor jouw werk
Bij het opzetten of beoordelen van een opdracht bepaal je mee hoe de samenwerking tussen professional en opdrachtgever ingericht wordt. Terbeschikkingstelling van arbeid en een statement of work (SOW) zijn twee verschillende manieren om werk te organiseren, met verschillende juridische gevolgen. Beoordeel je dit verkeerd? Dan loop je risico op een verkeerde kwalificatie van de opdracht, met mogelijk gevolgen voor de WTTA en voor onze klant.

Wat is terbeschikkingstelling van arbeid
Bij terbeschikkingstelling van arbeid leent een uitlener een arbeidskracht uit aan een inlener. Deze arbeidskracht werkt onder leiding en toezicht van de inlener. De inlener bepaalt dus zelf hoe, wanneer en met welke middelen het werk gebeurt. Er is sprake van terbeschikkingstelling bij drie voorwaarden:

Een uitlener leent een werknemer uit aan een inlener
De uitlener ontvangt hiervoor een vergoeding
De werknemer werkt onder leiding en toezicht van de inlener

Denk aan een professional die je plaatst bij een opdrachtgever, waarbij de opdrachtgever het dagelijkse werk aanstuurt. Dit valt onder de reikwijdte van de WTTA. Vanaf 2028 mag de opdrachtgever hierbij alleen nog samenwerken met een toegelaten uitlener.

Wat is een statement of work
Bij een statement of work spreekt een partij met een opdrachtgever een concreet resultaat af, geen inzet van arbeidskracht. De opdrachtgever koopt dus een dienst of een project in, niet de sturing over een persoon. Kenmerkend voor een SOW:

Er is een afgebakend resultaat, project of deliverable vastgelegd
De uitvoerende partij organiseert zelf hoe, wanneer en met wie het werk gebeurt
De opdrachtgever stuurt niet direct de uitvoerende persoon aan, maar toetst het resultaat

Denk aan een softwarebedrijf dat een compleet IT-systeem oplevert. De opdrachtgever bepaalt niet wie welke taak uitvoert of hoe het team werkt. Hij beoordeelt het eindresultaat.

Het belangrijkste verschil
Het draait om leiding en toezicht. Stuurt de opdrachtgever de professional inhoudelijk aan in het dagelijkse werk? Dan is er waarschijnlijk sprake van terbeschikkingstelling van arbeid. Koopt de opdrachtgever een afgebakend resultaat in, zonder zelf de uitvoering aan te sturen? Dan gaat het om een statement of work.

Belangrijk om te onthouden bij je beoordeling: niet de naam van de overeenkomst is bepalend, maar de feitelijke situatie. Noemt een contract zich een SOW, maar stuurt de opdrachtgever toch dagelijks de professional aan? Dan kan dit alsnog kwalificeren als terbeschikkingstelling van arbeid. Let hierop bij het opstellen van contracten en bij gesprekken met opdrachtgevers.

De rol van facturatie: uren versus milestones
Ook de manier van factureren geeft een belangrijk signaal over de aard van een opdracht.

Bij facturatie op uren rekent de professional of partner de daadwerkelijk gewerkte tijd. De opdrachtgever betaalt voor de inzet van tijd, niet per se voor een concreet resultaat. Dit past bij terbeschikkingstelling van arbeid: de opdrachtgever huurt tijd en aansturing in, en de vergoeding volgt de gewerkte uren, ongeacht wat er in die tijd precies opgeleverd wordt.

Bij facturatie op milestones rekent de partij een vast bedrag per opgeleverd resultaat of projectfase. De opdrachtgever betaalt voor een concreet, afgebakend resultaat. Dit past bij een statement of work: het risico op vertraging of extra werkuren ligt bij de uitvoerende partij, niet bij de opdrachtgever. De vergoeding staat namelijk vast, onafhankelijk van het aantal uren dat de partij nodig heeft.

Let op bij deze combinatie
Werkt een opdrachtgever met een SOW-overeenkomst, maar factureert de partij toch op basis van gewerkte uren? Dan is dit een signaal dat de opdracht eigenlijk neigt naar terbeschikkingstelling van arbeid. Uurfacturatie duidt namelijk vaak op sturing door de opdrachtgever over de inzet van tijd, in plaats van op een zelfstandig geleverd resultaat. Signaleer dit tijdig, ook als de overeenkomst zelf een SOW-titel draagt.

Waarom dit relevant is voor de WTTA
Vanaf 1 januari 2027 treedt de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (WTTA) in werking. Deze wet geldt voor terbeschikkingstelling van arbeid, niet voor een statement of work. Beoordelen wij een opdracht verkeerd? Dan loopt de opdrachtgever, de partner en HeadFirst risico op:

Een verkeerde kwalificatie van de opdracht
Samenwerking met een partij zonder de juiste toelating
Boetes tot €90.000 per overtreding

Werkt een opdrachtgever met een SOW-constructie, maar stuurt hij toch de professional aan in de praktijk of factureert de partij op uren? Dan valt dit mogelijk toch onder de WTTA, ook als de overeenkomst dit niet zo benoemt.

Zo beoordeel je een opdracht
Stel bij twijfel de volgende vragen:

Bepaalt de opdrachtgever hoe, wanneer en met welke middelen het werk gebeurt? Dan wijst dit op terbeschikkingstelling van arbeid.
Koopt de opdrachtgever een afgebakend resultaat of project in, zonder de uitvoering aan te sturen? Dan wijst dit op een statement of work.
Werkt de professional binnen de organisatiestructuur van de opdrachtgever, samen met diens eigen medewerkers? Dan wijst dit op terbeschikkingstelling van arbeid.
Levert de partij zelfstandig een compleet resultaat, ongeacht wie het werk uitvoert? Dan wijst dit op een statement of work.
Factureert de partij op gewerkte uren, of op vaste bedragen per opgeleverd resultaat? Uurfacturatie wijst vaker op terbeschikkingstelling van arbeid, milestone-facturatie vaker op een statement of work.

Twijfel je over een specifieke opdracht? Overleg dan met je leidinggevende of de afdeling Contractmanagement en eventueel Legal, zodat je de opdracht correct kwalificeert voordat je deze verder inricht.